Doğu Akdeniz, yirmi birinci yüzyıl uluslararası ilişkilerinin en yoğun kesişim alanlarından biridir. Deniz yetki alanlarının sınırlandırılması, enerji kaynaklarının paylaşımı, liman ve lojistik hatları, düzensiz göç, iklim kırılganlığı, deniz çevresinin korunması, güvenlik mimarisindeki dönüşüm ve büyük güç rekabeti, bölgeyi hem jeopolitik gerilimlerin hem de çok taraflı iş birliği arayışlarının iç içe geçtiği bir coğrafyaya dönüştürmüştür. Bölgeye ilişkin akademik bilgi üretiminin güçlendirilmesi, farklı disiplinlerden araştırmacıların bir araya getirilmesi ve politika yapım süreçlerine dolaylı katkı sunabilecek nitelikli bilimsel çıktılar üretilmesi, bu nedenle büyük önem taşımaktadır.
III. Uluslararası Doğu Akdeniz Kongresi, 2021 yılında Çağ Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen ilk kongre ve 2024 yılında Çukurova Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirilen ikinci kongre ile oluşan akademik birikimin kurumsal devamı olarak Mersin Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirilecektir. Çağ Üniversitesi, Çukurova Üniversitesi ve Mersin Üniversitesi arasında Doğu Akdeniz çalışmaları etrafında gelişen akademik iş birliğinin üçüncü halkasını oluşturan etkinlik, bölgesel aktörleri merkeze alan ilk kongreden ve küresel aktörlerin bölgeye yönelik ilk makro hamlelerini inceleyen ikinci kongreden farklı olarak, Doğu Akdeniz'de son yıllarda belirginleşen yeni statükoyu ve kurumsallaşma çabalarını incelemeyi amaçlamaktadır.
Kongrenin ana teması "Doğu Akdeniz'de Bölgesel Düzen Arayışları: Çatışma ve İş Birliği" olarak kararlaştırılmıştır. Bu çerçevede kongrenin temel amacı, Doğu Akdeniz'de ortaya çıkan bölgesel düzen arayışlarını çatışma ve iş birliği dinamikleri ekseninde disiplinlerarası, karşılaştırmalı ve politika üretimine elverişli bir zeminde tartışmaktır. Etkinlik, uluslararası ilişkiler, siyaset bilimi, uluslararası hukuk, güvenlik çalışmaları, enerji politikaları, denizcilik, göç çalışmaları, çevre siyaseti ve bölgesel çalışmalar alanlarında çalışan akademisyenleri, araştırmacıları, öğrencileri ve ilgili kamu/özel sektör paydaşlarını bir araya getirmeyi hedeflemektedir.
Kongrenin bir diğer temel amacı, Doğu Akdeniz alanında bölge üniversiteleri arasında gelişen akademik iş birliğini kurumsal ve sürdürülebilir bir zemine taşımaktır. Çağ Üniversitesi bünyesinde Doğu Akdeniz Deniz Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi'nin (DADHAM) kurulmuş olması, kongre serisinin akademik çıktılarının kurumsallaşmaya dönük somut sonuçlar üretebildiğini göstermektedir. III. Kongre bu hedefi bir adım ileri taşımayı amaçlamakta; ilerleyen süreçte Doğu Akdeniz'in uluslararası politika, güvenlik, barış araştırmaları, bölgesel iş birliği, göç, çevresel sürdürülebilirlik ve diplomasi boyutlarına odaklanacak yeni bir araştırma merkezinin Mersin Üniversitesi bünyesinde kurulmasına bilimsel zemin hazırlamayı hedeflemektedir.
Etkinliğin amacı, mevcut üç üniversite arasındaki iş birliğini derinleştirmenin ötesine geçerek, Doğu Akdeniz havzasındaki diğer üniversiteleri de sürece dahil edecek, hem öğrenciler hem akademisyenler arası etkileşimi destekleyecek formel ya da enformel bir iş birliği ağının kurulmasına öncülük etmektir. Bu ağ aracılığıyla, başta Mersin Üniversitesi olmak üzere bölge üniversitelerinin öğrencilerine, alanın önde gelen ulusal ve uluslararası akademisyenleri ve diplomatlarıyla doğrudan buluşma imkânı sunulması amaçlanmaktadır.
Bu çerçevede etkinliğin amacı, iki günlük bir bilimsel toplantının ötesine taşınmaktadır: Doğu Akdeniz'e ilişkin bilimsel bilgi üretimini destekleyen, genç araştırmacıların bu alana yönelimini teşvik eden, bölge üniversitelerinin ve ülkemizin bu alandaki bilimsel görünürlüğü ile birikimine katkı sunan ve uzun vadede bölgesel düzeyde kurumsallaşmış bir araştırma ve iş birliği ağına dönüşebilecek sürdürülebilir bir bilimsel platform inşa etmektir.
Kongrenin ana teması "Doğu Akdeniz'de Bölgesel Düzen Arayışları: Çatışma ve İş Birliği" olarak belirlenmiştir. Bu tema, bölgeyi tek boyutlu bir kriz alanı olarak değil, çatışma ve iş birliği dinamiklerinin eş zamanlı işlediği bir düzen kurma alanı olarak ele almaktadır.
Çatışma ve rekabet ekseninde Levant bölgesinde derinleşen krizler, Gazze ve Lübnan'a yönelik saldırıların bölgesel güvenlik mimarisine etkileri, vekalet savaşları ve devlet dışı aktörlerin yarattığı asimetrik tehditler kongrenin öncelikli kapsamı içindedir. Küresel güçlerin bölgedeki nüfuz mücadeleleri ile enerji nakil hatları üzerindeki arz güvenliği rekabetinin bölgesel kutuplaşmaları nasıl beslediği de bu kapsamda değerlendirilecektir.
İş birliği ve ortak fayda ekseninde ise devletlerin sınırlarını aşan göç hareketliliğinin yönetimi, iklim değişikliğinin Akdeniz havzasına yönelik ekolojik ve ekonomik tehditleri, deniz çevresinin korunması ve mavi ekonomi olanakları, Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları doğrultusunda ortak iş birliği alanları olarak ele alınacaktır.
Bu çerçevede kongrenin bilimsel kapsamı şu eksenler etrafında yapılandırılmıştır:
Mersin Üniversitesi'nin ev sahipliği, kongrenin kapsamına sahaya yakın bir bakış açısı katmaktadır. Mersin'in limanı, deniz ticareti, dış ticaret hacmi, enerji ve lojistik bağlantıları, göç deneyimi ve Akdeniz havzasındaki konumu, kongrede ele alınan meselelerin yalnızca akademik düzlemde değil, bölgesel aktörlerle ilişkilendirilebilecek bir zeminde tartışılmasına olanak tanımaktadır.
Kongre kapsamında bildiriler genel oturumlar halinde sunulacak; ayrıca lisans ve yüksek lisans öğrencilerinin Doğu Akdeniz çalışmalarına yönelik akademik tartışmalara aktif katılımını sağlamak amacıyla genel oturumlara ek olarak öğrenci oturumları da programa dahil edilecektir. Sunulan bildiriler kör hakemlik süreci kapsamında Bilim Kurulu tarafından değerlendirilecek; kabul edilen çalışmalar kongre programında sunulacak ve kongre sonunda tüm kabul edilen özetler e-ISBN'li elektronik özet kitabı olarak kongre web sitesinde yayımlanacaktır.
Tam metne dönüştürülmeye uygun görülen çalışmalar, Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi'nin editöryal değerlendirme ve hakemlik süreçlerine tabi olmak üzere ilgili dergiye yönlendirilecektir. Ayrıntılı bilgiye Yayın Olanakları sayfasından, hakemlik sürecine ilişkin ayrıntılı bilgiye ise Hakem Değerlendirme Süreci sayfasından erişilebilir.
